O florze i faunie
Wpisy oznaczone tagiem ‘człowiek’
Rekordziści
Kategoria: Ciekawostki
Owady żyją prawie wszędzie, żywiąc się prawie wszystkim. Na szczęście ich rozmiary ogranicza anatomia, dzięki czemu gigantyczne insekty występują tylko w horrorach. Wiele owadów jest niezwykle silnych. Niektóre z nich potrafią przesuwać przedmioty o wiele cięższe od siebie. Inne, na przykład termity, wznoszą wielkie budowle. Pchły skaczą na wysokość 130 razy przekraczającą ich wielkość. Gąsienice z kolei, nie wyglądają na siłaczy, ale mają sześciokrotnie więcej mięsni niż człowiek. Wśród owadów najwięcej jest gatunków chrząszczy, niektóre z nich dysponują niezwykłą bronią, tryskają w napastników gorącym gazem powodującym podrażnienie. Rekordowo szybko latają ważki, które osiągają prędkość 58 kilometrów na godzinę. Znacznie woniej lata majestatyczny trzmiel, osiąga on tylko 18 kilometrów na godzinę. Szarańcza tworzy olbrzymie roje, ale nawet w stosunkowo niewielkim roju może być około 50 milionów owadów. Największy rój zaobserwowano w Nebrasce w 1875 roku, liczył on około 12,5 miliarda osobników. Szarańcza jest prawdziwą plagą. Niektóre jej gatunki zjadają w ciągu dnia tyle ile ważą. Rekordy biją zwierzęta różnych gatunków, kształtów i rozmiarów. Wiele jest niewiarygodnie silnych, a owady i ssaki bywają z kolei niezwykle żarłoczne. Najszybsze zwierzęta z łatwością pokonają sprintera, a najgłośniejsze zagłuszyłyby kibiców piłkarskich. Jeśli chodzi o wielkość rekordzistą jest majestatyczny płetwal błękitny. Żywi się on tylko krylem, ale za to połyka miliony tych stworzeń za jednym razem. Najgłośniejszymi zwierzętami lądowymi są południowoamerykańskie wyjce, czarny i rudy. To największe małpy Nowego Świata, żyjące w stadach złożonych z 10 – 30 osobników. Głośnym rykiem informują o granicach swego terytorium. Wzmacniane przez worki krtaniowe odgłosy można usłyszeć nawet z odległości 5 kilometrów. Najszybszym zwierzęciem lądowym jest gepard, osiągający w ciągu kilku sekund prędkość 100 kilometrów na godzinę. Z taką szybkością może biec jedynie około 500 metrów. Wyspy Galapagos zamieszkują największe żółwie. Dożywają one bardzo sędziwego wieku. Krążą historie o żółwiach żyjących do 150 lat. Niewielkie pchły wyróżniają się zaś zadziwiającą siłą. Potrafią one podnieść przedmioty ważące 850 razy więcej od siebie.
Rośliny
Kategoria: Rośliny
Na świecie jest około 375 tysięcy gatunków roślin, w tym ponad 250 tysięcy kwitnących. Pozostałe, między innymi mchy, paprocie i porosty, nie kwitną i nie wytwarzają nasion. Pierwsza znana kwitnąca roślina rosła 142 miliony lat temu. Jej skamieliny odkryto w Chinach w 1998 roku. Rośliny wytwarzają pokarm samodzielnie w procesie fotosyntezy, która odbywa się dzięki światłu słonecznemu. Grzyby również nie wytwarzają pokarmu. Jest ich około 100 tysięcy gatunków. Rośliny bronią się przed pragnącymi je zjeść zwierzętami. Sumak jadowity wydziela olejek wywołujący pieczenie. Na liściach pokrzywy z kolei są włoski powodujące podrażnienie, dzięki nim pierzący płyn przedostaje się pod skórę. Kolce kaktusów są zbyt ostre, by je jeść, a cykuta jest tak trująca, że zwierzę po zjedzeniu jej liści lub owoców, cierpi na ból żołądka, a niekiedy nawet umiera. Najbardziej trujący grzyb to muchomor sromotnikowi. Człowiek po zjedzeniu niecałych 50 gramów tego grzyba umiera w ciągu sześciu godzin. Żyjące w morzach, rzekach, jeziorach ryby są bardzo zróżnicowane pod względem budowy i zachowania. Niektóre doskonale pływają, inne są płaskie i żyją na dnie. Jedne wytwarzają prąd elektryczny, inne potrafią latać. Większość z nich ma kostne szkielety i tylko szkielety rekinów zbudowane są z tkanki chrzęstnej. Największą rybą jest rekin wielorybi, najdłuższy z tego gatunku liczył sobie 12,6 metra. Te olbrzymy żywią się planktonem i niewielkimi rybami, choć ich krewniacy należą do najgroźniejszych drapieżników. Smukły żarłacz błękitny osiąga 4 metry i waży dwukrotnie więcej niż niedźwiedź. Podobnie jak inne rekiny ma na głowie receptory wychwytujące sygnały elektryczne emitowane przez potencjalne ofiary. Ten narząd pomaga rekinom również w nawigacji podczas długich wędrówek, gdyż rozpoznaje on dzięki nim pole magnetyczne wytwarzane przez dno morza. W roku 1938 sławę zyskał archaiczny coelacanth, gdyż dopiero wtedy odkryto go u wybrzeży wschodniej Afryki. Do tego czasu uważano, że ryby te wymarły 70 milionów lat wcześniej. Później zauważono je także na drugim krańcu Oceanu Indyjskiego, w pobliżu Indonezji. W procesie ewolucji wymarły tysiące gatunki zwierząt i roślin. Dzieje się tak zazwyczaj wtedy, gdy zwierzęta nie mogą przystosować się do zmian w środowisku. W czasach prehistorycznych doszło nawet do kilku masowych katastrof. Najpoważniejsza z nich wydarzyła się 240 milionów lat temu, kiedy wyginęło prawdopodobnie 96 procent żyjących istot. Najsłynniejsza tragedia nastąpiła 65 milionów lat temu, gdy wymarły dinozaury. Ptak dodo żył bezpiecznie na wyspie Mauritius na Oceanie Indyjskim do przybycia w XVI wieku Europejczyków. Żeglarze zabijali go dla mięsa, a szczury i koty zjadały jaja. Gatunek ten wymarł przed 1680 rokiem. Podobny los spotkał mamuta północnoamerykańskiego, który charakteryzował się olbrzymimi zakrzywionymi kłami. Osiągał on 4 metry długości i przewyższał wszystkie obecnie żyjące słonie. Dziś wyginięcie grozi nosorożcom, gdyż uważa się, że ich rogi zawierają cenne substancje lecznicze. Na wolności żyje zaledwie 50 jednorogich nosorożców jawajskich. Coraz rzadziej też występują wielkie koty. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest to, że człowiek zajmuje ich terytoria łowieckie. Do najrzadszych należy żyjąca w Chinach pantera śnieżna. Jej teren łowiecki obejmuje 100 kilometrów kwadratowych.